| خواندن تأملی متون ادبی و نقش آن در خودشناسی و رشد فردی دانش‌آموزان |
| کد مقاله : 1328-8MEDUCT |
| نویسندگان |
|
محمود صادق‌زاده1، علیرضا فاضلی شورکی *2، ابوالفضل زارع زاده مهریزی3، سعید دشتی رحمت آبادی3، ابوالفضل فلاح یخدانی3 1استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران 2دانشجوی کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی 3دانشجوی کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان شهید پاکنژاد یزد |
| چکیده مقاله |
| خواندن تأملی به‌عنوان شیوه‌ای آگاهانه و پرسش‌محور از مواجهه با متن، می‌تواند پلی میان تجربه‌ی ادبی و شناخت دانش‌آموز از خویشتن باشد. هدف این پژوهش تبیین مفهوم و مؤلفه‌های خواندن تأملی، بررسی سازوکارهای اثرگذاری آن بر خودشناسی و رشد فردی نوجوانان و تحلیل ظرفیت‌های متون منتخب شعر و نثر فارسی در این زمینه بود. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و گردآوری کتابخانه‌ای اطلاعات انجام شد. مبانی نظری از آثار مرتبط با نظریه‌ی پاسخ خواننده، اندیشه‌ی تأملی، یادگیری تجربی و نظریه‌های هویت استخراج شد و آثار منتخبی از حافظ، مولوی، سعدی، عطار، سهراب سپهری و صمد بهرنگی با تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد خواندن تأملی چهار مرحله‌ی به‌هم‌پیوسته دارد: پاسخ نخستین، کاوش در متن، بازتاب بر خود و بازسازی دیدگاه یا عمل. متون منتخب برای پرورش تفکر انتقادی، تشخیص پیام‌های صریح و ضمنی، درک مقاصد نویسنده، شناسایی سوگیری و بازاندیشی در خویشتن ظرفیت قابل‌توجهی دارند. با این حال، شواهد تجربی درباره‌ی اثرهای روان‌شناختی خواندن ادبیات هم‌چنان محل بحث است و اثرها معمولاً کوچک و وابسته به شیوه‌ی آموزش‌اند. نتایج نشان می‌دهد نقش معلم به‌عنوان میانجی، طراحی پرسش‌های تأملی و هم‌کاری با مشاور مدرسه در تحقق این ظرفیت‌ها تعیین‌کننده است. در پایان، راهکارهای کاربردی برای معلمان، برنامه‌ریزان درسی و مراکز تربیت معلم ارائه شده است. |
| کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.) |
| خواندن تأملی، متون ادبی، خودشناسی، رشد فردی، آموزش ادبیات فارسی، تفکر انتقادی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
