تحلیل محتوای کتاب جغرافیای ایران پایه دهم بر اساس مؤلفه‌های راهنمایی تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان
کد مقاله : 1327-8MEDUCT
نویسندگان
حمید عمونیا *
گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
راهنمایی تحصیلی و شغلی به عنوان یکی از ارکان اساسی آماده‌سازی دانش‌آموزان برای دنیای کار در حال گذار، نیازمند تلفیق هدفمند در محتوای کتب درسی است؛ با این حال، مشخص نیست فعالیت‌های کتاب جغرافیای ایران پایه دهم چاپ ۱۴۰۵ به عنوان کتاب تخصصی این حوزه، تا چه اندازه با این مؤلفه‌ها همسو هست. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای این کتاب بر اساس مؤلفه‌های راهنمایی تحصیلی و شغلی دانش‌آموزان انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوای اسنادی و تحلیل مضمون مدل براون و کلارک است . جامعه آماری شامل کتاب جغرافیای ایران پایه دهم شامل ۳ فصل و ۱۰ درس و ابزار گردآوری داده‌ها، فرم محقق‌ساخته‌ای بر اساس چارچوب OECD ۲۰۲۴ در سه مؤلفه کاوش و تجربه شغلی، تفکر شغلی و تفکر انتقادی و عدالت آموزشی است که روایی آن با روش CVR و نظر ۱۰ متخصص تأیید شد. تحلیل ۸۴ فعالیت نشان داد که در زیرمؤلفه تفکر شغلی، بیشترین تمرکز بر تفسیر (6/41 درصد) و تحلیل (5/28 درصد) و کمترین بر خودتنظیمی (4/2 درصد) است؛ در کاوش شغلی، مهارت‌های حل مسئله محیطی (1/18 درصد) بیشترین و مهارت‌های سبز (8/4 درصد) و تجربه عملی (3/2 درصد) کمترین سهم را داشتند و فعالیت‌ها فاقد رویکرد جبرانی برای کاهش شکاف پایگاه اجتماعی اقتصادی بودند. در نهایت، الگوی مفهومی شامل سه مضمون سازمان‌دهنده، مهارت‌های پایه‌ای درک فضا، تفکر شغلی انتقادی و کاوشگری شغلی پایدار و مضمون فراگیر راهنمایی تحصیلی و شغلی جغرافیایی استخراج شد که نشان‌دهنده غلبه رویکرد دانش‌محور و سطح پایین در کتاب است.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
راهنمایی تحصیلی و شغلی، تفکر انتقادی، مهارت‌های شغلی پایدار، عدالت آموزشی، کتاب جغرافیای ایران پایه دهم، تحلیل محتوا.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی