بازطراحی دانش محتوایی–تربیتی با نظارت انسانی: الگویی برای آموزش مهارت‌های مشاوره‌ای با هوش مصنوعی
کد مقاله : 1255-8MEDUCT
نویسندگان
الهام یوسفی *1، محمدحسین دلیری بیرجندی2
1رئیس گروه تحقیق و پژوهش اداره کل آموزش و پرورش
2رئیس اداره گسترش و برنامه ریزی درسی، دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد استانی خراسان جنوبی ، بیرجند، ایران
چکیده مقاله
تربیت مشاور با افزایش تقاضای خدمات سلامت روان، کمبود مدرس و محدودیت فرصت تمرین و بازخورد روبه‌رو است. هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از این فشار را بکاهد، اما شواهد کاربرد آن در پرورش مشاوران پراکنده است و ملاحظات حاکمیتی، اخلاقی و فرهنگی کمتر دیده شده است. هدف این پژوهش مرور انتقادی کاربردها و محدودیت‌های هوش مصنوعی در آموزش مهارت‌های مشاوره‌ای و پیشنهاد چارچوبی مفهومی برای ادغام آگاهانه ی آن بود. این پژوهشِ مروری روایی- انتقادی و هدفمند است که با جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی و داخلی انجام شد و ۱۴ مطالعه ی منتخب از میان آثار منتشرشده در سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ را تحلیل کرد. چارچوب پیشنهادی از ترکیب مضامین مرور با مبانی نظری و طراحی نویسندگان ساخته شد و منشأ هر مؤلفه مشخص گردید. یافته‌ها نشان داد شواهد تجربی مستقیم اندک و عمدتاً اکتشافی است. شواهد اولیه از سودمندی هوش مصنوعی در تمرین تکرارپذیر، بازخورد و تنظیم دشواری تمرین حکایت دارد.محدودیت‌ها در تفسیر بافت انسانی، شبیه‌سازی مقاومت واقعی، مدیریت بحران و داوری صلاحیت بیشتر است. چارچوب پیشنهادی شامل بسته‌های یادگیری برگرفته از دانش محتوایی–تربیتی، قاعده ی تخصیص وظیفه میان انسان و ماشین، چرخه ی پنج‌مرحله‌ای با نقاط کنترل انسانی، شش فاز اجرا، روبریک ارزشیابی، ماتریس ریسک و پنج گزاره ی قابل‌آزمون است. این چارچوب مفهومی برای آزمایش مرحله‌ای در برنامه‌های تربیت مشاور (از جمله دانشگاه فرهنگیان) نقطهی شروعی فراهم می‌کند. کاربست گستردهی آن به اعتبارسنجی تجربی، ارزیابی عملکرد مدل‌ها به زبان فارسی و بومی‌سازی فرهنگی وابسته است.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
هوش مصنوعی، دانش محتوایی–تربیتی-فناورانه، مراجع مجازی، انسان در حلقه، خودکارآمدی مشاوره ای.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی