| نقش هوش مصنوعی و چت‌بات‌های مشاوره‌ای در مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش: فرصت‌ها، محدودیت‌ها و ملاحظات اخلاقی |
| کد مقاله : 1241-8MEDUCT |
| نویسندگان |
|
سید علی محمد میرجلیلی1، محمد ابراهیم فاصلی شورکی *2، سید ابوالفضل بنی فاطمی3 1مسئول آموزش دانشگاه فرهنگیان یزد 2دانشجوی کارشناسی دانشگاه فرهنگیان یزد 3دانشجوی کارشناسی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، یزد |
| چکیده مقاله |
| سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و چت‌بات‌های مشاوره‌ای به‌عنوان یکی از نمودهای روان‌فناوری، ظرفیت بازآرایی خدمات مشاوره‌ای در مراکز آموزش‌وپرورش را دارند، اما کاربست آن‌ها با پرسش‌های بالینی، سازمانی و اخلاقی مهمی همراه است؛ پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام‌مند فرصت‌ها، محدودیت‌ها و ملاحظات اخلاقی کاربست هوش مصنوعی و چت‌بات‌های مشاوره‌ای در مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع مرور نظام‌مند بر اساس راهنمای بود؛ کلیدواژه‌های مرتبط در پایگاه‌های داخلی خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ جستجو و پس از غربالگری، ۴۲ منبع (۲۱ فارسی و ۲۱ انگلیسی) وارد تحلیل شد. داده‌ها با تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری استقرایی در سه سطح باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و اعتبار یافته‌ها از طریق مثلث‌سازی منابع و بازبینی همتایان تأمین گردید. یافته‌ها به استخراج سه مضمون اصلی منجر شد: فرصت‌ها (دسترسی ۲۴ساعته، کاهش بار مراجعان، غلبه بر انگ اجتماعی، شخصی‌سازی مداخلات و غربالگری اولیه)، محدودیت‌ها (فقدان اتحاد درمانی اصیل، ناتوانی در درک بافت فرهنگی و هیجانات پیچیده، خطر تشخیص نادرست، وابستگی مراجع و موانع زیرساختی) و ملاحظات اخلاقی (محرمانگی و امنیت داده، رضایت آگاهانه، عدالت در دسترسی، شفافیت الگوریتمی، پاسخ‌گویی و نظارت انسانی). نتیجه‌گیری نشان می‌دهد چت‌بات‌های مشاوره‌ای می‌توانند به‌عنوان ابزار مکمل و دستیار مشاور انسانی در مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش به کار روند، اما کاربست مسئولانه آن‌ها مستلزم تدوین چارچوب اخلاقی بومی، آموزش مشاوران، طراحی بومی، نظارت انسانی و انجام پژوهش‌های میدانی بیشتر است. |
| کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.) |
| هوش مصنوعی، چت‌بات مشاوره‌ای، مشاوره مدرسه، آموزش‌وپرورش، ملاحظات اخلاقی، مرور نظام‌مند. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
