راهبردهای یاددهی و یادگیری راهنمایی و مشاوره با رویکرد آموزش ادبیات فارسی
کد مقاله : 1205-8MEDUCT
نویسندگان
هادی اکبرزاده *1، زهرا باغبانی2، علی مسعودی سوران1
1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889ـ 14665، تهران، ایران.
2دانشجوی کارشناسی رشتهٔ آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان.
چکیده مقاله
متون ادبی تعلیمی فارسی از مهم‌ترین منابع بازتاب اندیشه‌های اخلاقی و تربیتی در فرهنگ ایرانی‌اند و ظرفیت بررسی شیوه‌های هدایت، اندرزگویی و اصلاح رفتار را دارند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های راهنمایی و مشاوره در متون ادبی تعلیمی فارسی، به بررسی نمونه‌هایی از قابوس‌نامه، کلیله‌ودمنه و مثنوی معنوی می‌پردازد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر روش، توصیفی‌ـ تحلیلی است و داده‌های آن با استفاده از مطالعۀ کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای شواهد ادبی گردآوری و بررسی شده‌اند. در این راستا، حکایت‌ها و آموزه‌های مرتبط با شیوۀ انتقال اندرز، ویژگی‌های راهنما، آمادگی مخاطب برای پذیرش توصیه، نقش روایت و تمثیل، ضرورت تناسب راهنمایی با موقعیت مسئله و اهمیت خردورزی در ارزیابی سخنان دیگران تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که در نمونه‌های بررسی‌شده، هدایت مخاطب صرفاً به بیان مستقیم پند محدود نیست بلکه فرایندی چندوجهی است که موقعیت‌شناسی، خیرخواهی، تناسب توصیه با شرایط مخاطب، پندپذیری، مسئولیت‌پذیری و ارزیابی انتقادی را در بر می‌گیرد. همچنین، روایت و تمثیل با فراهم ‌آوردن زمینۀ مشاهدۀ پیامد رفتار شخصیت‌ها و مشارکت ذهنی مخاطب، در انتقال آموزه‌های تربیتی نقش دارند. برآیند تحلیل‌ها، الگویی شش‌مؤلفه‌ای از راهنمایی و مشاوره در آثار بررسی‌شده به دست می‌دهد که می‌تواند مبنایی برای مطالعۀ ظرفیت‌های تربیتی سایر متون ادبی تعلیمی فارسی قرار گیرد. این الگو، حاصل تحلیل نمونه‌های منتخب است و نباید با نظریه‌های تخصصی مشاورۀ معاصر یکسان انگاشته شود.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
ادبیات تعلیمی فارسی، راهنمایی و مشاوره، تربیت اخلاقی، قابوس‌نامه، کلیله‌ودمنه، مثنوی معنوی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر