ضرورت حضور مشاور در مدارس ابتدایی: چارچوبی مفهومی مبتنی بر پیشگیری و رشد کودک
کد مقاله : 1199-8MEDUCT (R2)
نویسندگان
یونس دوستیان *1، فرشاد زارعی2
1گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2گروه آموزش روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 899-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
مشاوره در دوره ابتدایی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام آموزشی، نقشی حیاتی در شناسایی زودهنگام موانع یادگیری و ارتقای سلامت روانی-اجتماعی کودکان ایفا می‌کند. با وجود تأکید سیاست‌گذاران بر ضرورت وجود مشاور در مدارس، هنوز چارچوبی منسجم برای تبیین نقش پیشگیرانه و رشدی مشاور در این دوره ارائه نشده است. هدف این مقاله، تبیین ضرورت حضور مشاور در مدارس ابتدایی بر اساس رویکردهای پیشگیری و رشد کودک و ارائه یک چارچوب مفهومی برای خدمات مشاوره‌ای در این مقطع است. پژوهش حاضر با روش مرور روایتی و تحلیل اسنادی انجام شد؛ منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با مشاوره مدرسه، رشد کودک و پیشگیری در دوره ابتدایی گردآوری و با تحلیل محتوای مقوله‌محور بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که حضور مشاور در مدارس ابتدایی در سه حوزه اصلی قابل توجیه است: پیشگیری از مشکلات تحصیلی و رفتاری از طریق غربالگری و مداخله زودهنگام، ارتقای مهارت‌های اجتماعی-هیجانی و خودتنظیمی، و حمایت از گذارهای رشدی کودکان (ورود به مدرسه و انتقال به دوره متوسطه). همچنین، شواهد نشان داد که برنامه‌های مشاوره‌ای در دوره ابتدایی می‌توانند از طریق آموزش مهارت‌های زندگی و مداخلات گروهی، به بهبود پیشرفت تحصیلی و کاهش مشکلات رفتاری کمک کنند. چالش‌های اصلی شامل نسبت بالای دانش‌آموز به مشاور، واگذاری وظایف غیرمشاوره‌ای و کمبود آموزش تخصصی در زمینه رشد کودک گزارش شد. چارچوب پیشنهادی می‌تواند مبنای طراحی برنامه‌های درسی و پژوهشی در حوزه مشاوره مدرسه در دوره ابتدایی قرار گیرد.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
مشاوره مدرسه، دوره ابتدایی، پیشگیری، رشد کودک، مشاوره رشدی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی