هدایت تحصیلی در تقابل با عاملیت دانش‌آموز؟ نقدی روان‌شناختی و مدیریتی بر فرایند انتخاب رشته در پایه نهم
کد مقاله : 1179-8MEDUCT
نویسندگان
سید علیرضا قاسمی *1، ایرج مهدیزاده2
1دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2استادیار گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
چکیده مقاله
هدایت تحصیلی در پایه نهم، فراتر از تعیین رشته تحصیلی، فرایندی اثرگذار بر مسیر آموزشی و شغلی دانش‌آموزان است که کیفیت آن به میزان مشارکت و اثرگذاری واقعی دانش‌آموز در تصمیم‌گیری وابسته است. پژوهش حاضر با هدف نقد روان‌شناختی و مدیریتی فرایند انتخاب رشته در پایه نهم، بر مفهوم عاملیت دانش‌آموز تمرکز دارد. این پژوهش با رویکرد کیفی و تفسیری انجام شد و داده‌های آن از مصاحبه با ۲۵ نفر شامل دانش‌آموزان، معلمان و مشاوران و والدین در بیرجند و نیز بررسی سه مقاله علمی مرتبط با هدایت تحصیلی گردآوری شد. تحلیل بر سه محور مشارکت معنادار دانش‌آموز در تصمیم‌گیری، امکان واقعی تحقق انتخاب‌های تحصیلی و نحوه توزیع مسئولیت تصمیم‌گیری متمرکز بود. چارچوب تحلیلی پژوهش، توجه به فاصله میان مشارکت رسمی و اثرگذاری واقعی، نقش محدودیت‌های خانوادگی، اجتماعی و سازمانی و ضرورت تفکیک اختیار دانش‌آموز از محدودیت‌های ساختاری را برجسته می‌کند. بر این اساس، بازنگری در هدایت تحصیلی مستلزم تقویت گفت‌وگوی آگاهانه، دسترسی به اطلاعات معتبر و توجه به فرصت‌های واقعی انتخاب است. نتایج با توجه به ماهیت کیفی و محدوده مشارکت‌کنندگان تفسیر می‌شوند.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
هدایت تحصیلی، عاملیت دانش‌آموز، انتخاب رشته، روان‌شناسی تربیتی، مدیریت آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی