| واکاوی چالش‌های محیط‌های یادگیری (کلاس درس)و شناسایی راهکارهای نوآورانه برای تحول آن‌ها |
| کد مقاله : 1154-8MEDUCT (R1) |
| نویسندگان |
|
حسین افلاکی فرد1، معصومه امیدی *2 1گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 2دانشجوی ارشد دانشگاه فرهنگیان سلمان |
| چکیده مقاله |
| محیط کالبدی و روان‌شناختی کلاس درس، نقشی بنیادین و انکارناپذیر در کیفیت فرایند یاددهی-یادگیری، انگیزش تحصیلی و پرورش تفکر خلاق و نقادانه فراگیران ایفا می‌کند. با این وجود، بخش عمده‌ای از کلاس‌های درس معاصر همچنان با الگوهای سنتی و ساختارهای صلب اداره می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقادانه چالش‌های چندبعدی حاکم بر محیط‌های یادگیری کلاس درس و استخراج راهکارهای نوآورانه جهت تحول پایدار آن‌ها انجام شد. روش پژوهش در این مطالعه از نوع مروری اسنادی-کتابخانه‌ای نظام‌مند است. جامعه اسنادی شامل کلیه مقالات علمی-پژوهشی، گزارش‌های تخصصی و اسناد معتبر نمایه شده در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی (نورمگز، مگ‌ایران، جهاد دانشگاهی) و بین‌المللی (ساینس‌دایرکت، اریک، اسکوپوس) در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ خورشیدی (۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ میلادی) بود. فرایند غربالگری با پایش دقیق و واقع‌بینانه ۱۰۰ مقاله و سند علمی مرتبط با موضوع آغاز شد؛ پس از ارزیابی معیارهای ورود، خروج، کنترل کیفیت روش‌شناختی و حذف موارد غیرهمسو، در نهایت ۲۵ منبع معتبر و مرتبط گزینش شدند و با رویکرد تحلیل محتوای اسنادی و سنتز پژوهش، مورد بازخوانی قرار گرفتند. برآیند تحلیل داده‌های اسنادی نشان داد که چالش‌های محیط‌های کلاسی در چهار مؤلفه اصلی ریشه‌دار هستند: ۱) چالش‌های فیزیکی-معماری و ارگونومیک، ۲) چالش‌های پداگوژیک و روش‌شناختی، ۳) چالش‌های اجتماعی و تعاملی، و ۴) چالش‌های فناورانه و دیجیتال. بر پایه این یافته‌ها، «الگوی بوم‌شناسی تحول کلاس درس» در قالب جدول تدوین گردید و راهکارهای نوآورانه‌ای چون به‌کارگیری مبلمان ماژولار، چرخش به سمت پداگوژی فعال (کلاس معکوس و یادگیری مسئله‌محور)، تبدیل کلاس به اجتماع یادگیری، و تلفیق فناورانه بر مبنای چارچوب تی‌پک پیشنهاد شد. |
| کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.) |
| محیط یادگیری، کلاس درس، روش اسنادی-کتابخانه‌ای، ارگونومی کلاسی، پداگوژی نوآورانه، تحول آموزشی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
