«بازسازی دانش آموزشی محتوایی (PCK) در آموزش مهارت‌های راهنمایی و مشاوره: یک خودپژوهی پس‌نگر از تجربه تدریس در دانشگاه فرهنگیان»
کد مقاله : 1068-8MEDUCT (R1)
نویسندگان
فاطمه رشیدی پور *
دانشگاه فرهنگیان استان تهران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بررسی چگونگی شکل‌گیری و به‌کارگیری دانش محتوایی ـ آموزشی در آموزش مهارت‌های مشاوره‌ای کودک بود. این پژوهش با رویکرد خودمطالعه‌ای و با تمرکز بر بازاندیشی نظام‌مند در عمل تدریس انجام شد. زمینه پژوهش، تدریس درس «فنون راهنمایی و مشاوره در دوره ابتدایی» در دانشگاه فرهنگیان بود که طی دو نیمسال تحصیلی و با مشارکت حدود ۷۰ دانشجو انجام گرفت. داده‌ها از اسناد و طراحی‌های آموزشی، سناریوها، فعالیت‌های عملی، مواد آموزشی، شواهد عملکرد دانشجویان و بازاندیشی‌های مدرس در فرایند تدریس گردآوری و به‌صورت تحلیلی بررسی شدند. یافته‌ها چهار فرایند مرتبط را آشکار کرد: تشخیص بدفهمی‌های دانشجویان درباره مفاهیم و مهارت‌های مشاوره‌ای؛ بازنمایی و مدل‌سازی محتوای عملکردی و ضمنی از طریق نمایش مدرس، سناریو، ایفای نقش و تحلیل عملکرد؛ استفاده از تجربه هیجانی یادگیرنده برای نزدیک کردن مفاهیم همدلانه به تجربه زیسته؛ و تصمیم‌گیری متناسب با ویژگی‌های کودک و بازطراحی تدریس بر اساس شواهد عملکردی. یافته‌ها نشان داد دانش محتوایی-آموزشی در این زمینه صرفاً به دانستن محتوای تخصصی یا روش‌های تدریس محدود نبود، بلکه در جریان تشخیص دشواری‌های یادگیری، تبدیل محتوای انتزاعی و رابطه‌ای به تجربه‌های قابل مشاهده و تحلیل، ترجمه دانش تخصصی به تصمیم‌های متناسب با موقعیت و بازنگری مستمر در تدریس آشکار می‌شد. بر این اساس، دانش محتوایی-آموزشی در آموزش مهارت‌های مشاوره‌ای کودک را می‌توان فرایندی زمینه‌مند و بازگشتی دانست که در تعامل میان محتوا، یادگیرنده، عملکرد و تصمیم‌های آموزشی شکل می‌گیرد. با توجه به ماهیت خودمطالعه‌ای و زمینه‌مند پژوهش، تعمیم این یافته‌ها به سایر رشته‌ها و موقعیت‌های آموزشی نیازمند بررسی‌های بیشتر است.
کلیدواژه ها (کلمات کلیدی مقاله را با کاما از یکدیگر جدا کنید و در این قسمت قرار دهید.)
دانش محتوایی ـ آموزشی (PCK)، آموزش مهارت‌های مشاوره‌ای کودک، خودمطالعه‌ای، بازاندیشی حرفه ای
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی